Plaletlerle zenginleştirilmiş plazmanın endometrial hasarı onarması hakkında

Endometrium, hayatı besleyen topraktır ve kadın üreme sağlığının temel bileşenidir. Endometrium ciddi şekilde hasar gördüğünde, uterusun bazal tabakası da zarar görür ve bu tabakadaki hücrelerin proliferasyon yeteneği bozulur. En net belirti, endometriyumun incelmesidir. Aynı zamanda, ciddi şekilde hasar gören endometrium onarım sürecinde patolojik bir onarım geçirebilir ve bunun sonucunda değişik derecelerde fibrozis ortaya çıkabilir. Ağır durumlarda bu durum rahim boşluğu yapışmalarına ve rahim boşluğunun tıkanmasına bile yol açabilir. Endometriumun hasar görmesi kolayca adet miktarının azalmasına, amenoreye, tekrarlayan düşük riskine ve kısırlığa neden olabilir; bu durum in vitro fertilizasyon-embriyo transferi sırasında tekrarlayan implantasyon başarısızlığı şeklinde de ortaya çıkabilir. Bu nedenle endometrium hasarının onarımı, üreme alanında çözülmesi gereken zorlu bir konudur. Trombosit rich plazma (PRP), periferik kanın alınması ve santrifüj edilmesiyle elde edilen trombosit konsantresidir. Temel bileşenleri trombositler, fibrin ve beyaz kan hücreleridir. Aynı zamanda trombositler aktivasyon sonrası çeşitli büyüme faktörleri salgılar ve bu faktörler dokuların yenilenmesinde rol oynayabilirler. Klinik tedavide kullanılan PRP, kişinin kendi periferik kanından elde edilir; viral enfeksiyon ve otoloji riski yoktur ve etik tartışmalara yol açmaz. Ayrıca PRP'nin hazırlanması basit, hızlı ve ekonomiktir. Bu nedenle PRP, ortopedi, dermatoloji, diş hekimliği ve jinekoloji gibi pek çok tıp dalında yaygın olarak kullanılmaktadır.

Trombositler tarafından salınan büyüme faktörleri, PRP'nin temel bileşenleridir ve dokuların yenilenmesi, damarların yeniden şekillenmesi, anjiogenez, iltihaplı tepki ve diğer süreçlerde çok önemli bir rol oynarlar. PRP, endometrial hücrelerin çoğalmasını teşvik edebilir ve damar endotelyal hücrelerinin migrasyonunu, çoğalmasını ve diferansiasyonunu indükleyerek anjiogenezi teşvik edebilir. Yapılan çalışmalar, PRP'nin uterus boynuzu yaralanmasından sonra endometrial yapının iyileşmesini teşvik ettiğini ve fibrozinin inhibe edildiğini göstermiştir. Aktivasyon sonrası PRP'de trombositler tarafından salınan iltihaplı kemokinler ve yüksek konsantrasyonlu lökositler, vücudun iltihaplı tepkisini inhibe etmede ve enfeksiyonu kontrol altında tutmada önemli bir role sahiptir.

PRP'nin endometrial yaralanmada klinik uygulaması: İnce endometrium, intrauterin yapışıklıklar, tekrarlayan implantasyon başarısızlığı, kronik endometrit.

Bu klinik çalışmalarda şu anda kullanılan PRP, dozaj, uygulama süresi, uygulama sıklığı ve uygulama yöntemi açısından farklılık göstermektedir. Çoğu çalışma, PRP'nin rahim boşluğuna doğrudan infüzyon yoluyla uygulanmasını kullanmıştır. Bu infüzyon yöntemi, PRP'nin endometriyumun yüzeyinde yüzmeye başlamasına neden olur; böylece PRP, rahmin kasılma gücüne ve yerçekimine kolayca etki altına girer. PRP, infüzyondan hemen sonra rahim boşluğundan dışarı akar. Bunun yanı sıra, ilaç etkisinin kısa sürmesi ve düşük dozaj gibi eksiklikler de mevcuttur. Ayrıca, ameliyat sonrası hemen PRP infüzyonu yapılan çalışmalar da bulunmaktadır; bu durumda ameliyat sonrası rahimde kalan sıvı, PRP'yi seyreltir ve PRP'nin etkinliğini azaltır. Bazı araştırmacılar, rahim içi boşluğunun uzun süre boyunca yeterince PRP'yi koruyabilmesi ve endometriyal büyüme sürecini devam ettirebilmesi amacıyla, histeroskopi altında PRP'nin endometriyum alt katmanına enjekte edilmesi yöntemini önermişlerdir.

PRP, çeşitli büyüme faktörleri ve sitokinler açısından zengindir ve endometrial hücre proliferasyonunu teşvik etmede, angiogenezini desteklemekte, fibrozi inhibe etmekte ve endometrial hasarın onarımında anti-inflamatuar etkiler göstermektedir. Mevcut araştırmalara bakıldığında, PRP'nin endometrial hasarın onarımında uygulanmasında herhangi bir olumsuz olay tespit edilmemiştir. PRP, belirli ölçüde endometrial onarımı teşvik edebilir ve gebelik sonuçlarını iyileştirebilir.